NẮNG NÓNG: Cảnh báo nguy cơ tụt huyết áp và mất nước khi uống thuốc sai cách

Mùa hè chính là "mùa nhạy cảm" của những người đang phải duy trì thuốc hàng ngày. Khi trời nắng nóng, cơ thể chúng ta sẽ tự động giãn mạch để thải nhiệt, khiến huyết áp giảm tự nhiên. Nếu cộng thêm tác dụng của các loại thuốc, "hiệu ứng cộng dồn" này có thể khiến cơ thể mất nước cực nhanh, rối loạn điện giải và tụt huyết áp tư thế đứng, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi! Cần làm gì để tránh tụt huyết áp và mất nước khi uống thuốc mùa hè?

1. Các nhóm thuốc dễ gây nguy hiểm trong mùa nóng

• Thuốc lợi tiểu (furosemide, hydrochlorothiazide...): Dễ gây mất nước nghiêm trọng, tụt kali, chuột rút và suy thận do tăng đào thải nước và muối.
• Thuốc hạ huyết áp (chẹn kênh canxi, chẹn beta, ức chế men chuyển): Khi cộng dồn với nhiệt độ cao sẽ khiến huyết áp tụt sâu, gây chóng mặt, hoa mắt, vã mồ hôi lạnh.
• Thuốc kháng histamin & chống trầm cảm: Làm giảm khả năng bài tiết mồ hôi, cản trở cơ thể tự làm mát và tăng nguy cơ sốc nhiệt.
• Thuốc hướng thần (amitriptyline, haloperidol...): Ức chế tiết mồ hôi, làm tăng thân nhiệt. Cần cảnh giác nếu thấy sốt cao không rõ nguyên nhân, lơ mơ.

2. Nguyên tắc "nằm lòng" khi dùng thuốc mùa hè

• Tuyệt đối không tự ý bỏ hoặc giảm liều: Thấy huyết áp hạ nhẹ mà tự ý ngưng thuốc sẽ dễ bị "hiệu ứng dội ngược", khiến huyết áp tăng vọt bất ngờ gây biến cố tim mạch. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ!
• Hỗ trợ người cao tuổi: Nên dùng hộp chia thuốc theo ngày, nhờ người thân theo dõi huyết áp ít nhất 2 lần/ngày và uống thuốc tại phòng mát.
• Nghỉ ngơi sau uống thuốc: Nên nằm nghỉ từ 30 phút đến 1 giờ sau khi uống các loại thuốc gây buồn ngủ hoặc giãn mạch.

 3. Bí quyết bảo vệ cơ thể chủ động

• Uống đủ nước chủ động: Uống từ 1,5 - 2 lít nước/ngày, chia nhỏ khoảng 100-150ml mỗi giờ. Không đợi khát mới uống và không uống quá nhiều nước cùng một lúc.
• Thay đổi tư thế chậm rãi: Áp dụng "Nguyên tắc 3 phút" khi ngủ dậy (Nằm yên 1 phút =>  Ngồi mép giường 1 phút => Đứng lên từ từ 1 phút) và luôn vịn vào vật cố định để tránh ngã do tụt huyết áp tư thế.
• Bảo quản thuốc đúng cách: Giữ thuốc nơi khô ráo (dưới 30°C), tránh ánh nắng trực tiếp. TUYỆT ĐỐI KHÔNG để thuốc trong cốp xe hoặc ô tô vì nhiệt độ cao sẽ làm biến chất thuốc.
• Hạn chế chất kích thích: Tránh xa rượu, bia, cà phê, nước ngọt có ga vì chúng chỉ khiến cơ thể bạn mất nước nhanh hơn thôi!

(Bài viết được chia sẻ lại từ bài viết của ThS. DS.Lê Quốc Thịnh - Phó Chánh văn phòng Hội Dược sĩ Bệnh viện Việt Nam - với sự đồng ý của tác giả. Mọi đơn vị dẫn lại nội dung vui lòng ghi rõ nguồn Medinsights và ThS. DS.Lê Quốc Thịnh.)