Skip to content Skip to sidebar Skip to footer
Tổng quan về bệnh tiểu đường tuýp 1 (đái tháo đường type 1)

Chúng ta vẫn luôn nghĩ rằng tiểu đường là căn bệnh khi ta già đi, hay béo lên sẽ mắc phải. Tuy nhiên, bệnh tiểu đường tuýp 1 lại thường gặp ở những người vừa trẻ, vừa gầy. Vậy căn bệnh này là như thế nào, cùng tìm hiểu trong bài viết này bạn nhé!

Tiểu đường tuýp 1 là gì?

Tiểu đường tuýp 1 (hay còn gọi là tiểu đường phụ thuộc insulin) là bệnh mà có sự phá hủy tế bào beta của đảo tụy (tế bào tiết insulin), gây ra sự thiếu hụt insulin và phải sử dụng nguồn insulin từ bên ngoài đưa vào cơ thể.

Tiểu đường tuýp 1 là gì?

Nguyên nhân bệnh tiểu đường type 1

Nguyên dẫn đến bệnh tiểu đường type 1

Đến nay, nguyên nhân chính xác của bệnh tiểu đường tuýp 1 vẫn chưa được biết. Thực tế thì các tế bào của hệ miễn dịch của cơ thể, bình thường chỉ chống lại các tác nhân gây hại, vì một lí do nào đó đã phá hủy các tế bào tiết insulin. Và nguyên nhân gây ra bệnh vẫn còn đang được tiếp tục nghiên cứu.

Bệnh tiểu đường type 1 có di truyền không?

Các nghiên cứu về bệnh cũng đã chỉ ra rằng bệnh có thể liên quan đến sự phơi nhiễm với virus và có những yếu tố có liên quan đến di truyền. Nhưng điều này cũng không thể kết luận được rằng bố mẹ mắc bệnh tiểu đường type 1 thì có thể có cái của họ sẽ bị mắc bệnh. Điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó hiện trạng bệnh của chính người bố mẹ cũng có thể là yếu tố quyết định.

Triệu chứng bệnh tiểu đường tuýp 1

Bệnh tiểu đường tuýp 1 thường có sự khởi phát rất nhanh, có dấu hiệu dễ nhận biết. Dưới đây là những triệu chứng kinh điển nhất để bạn nhận biết bệnh:

  • Ăn nhiều
  • Uống nhiều (hay khát nước)
  • Tiểu nhiều (do đường trong nước tiểu cao, gây lợi niệu thẩm thấu)
  • Gầy nhiều (gầy sút cân)

Triệu chứng khi có biến chứng

Bệnh tuy có những dấu hiệu nhận biết khá rõ ràng nhưng đôi khi vì tính chủ quan và hiểu lầm về bệnh mà người bệnh đến khi có những biến chứng thì mới phát hiện ra bệnh. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết bệnh khi đã có các biến chứng đi kèm:

Biến chứng cấp tính

  • Bị hôn mê nhiễm toan ceton thường có các triệu chứng như: yếu, mệt mỏi, khát nước, khô da, chuột rút, mạch nhanh, tụt huyết áp (dấu hiệu mất nước),
  • Bị rối loạn ý thức thường có các triệu chứng như: lơ mơ, ngủ gà, hôn mê, buồn nôn, thở nhanh, hơi thở mùi táo thối. Biến chứng này cần phải điều trị cấp cứu.

Biến chứng mạn tính

  • Nhìn mờ (do biến chứng võng mạc, đục thủy tinh thể)
  • Đau ngực thường không điển hình (do biến chứng mạch vành)
  • Tê bì dị cảm ở bàn chân (biến chứng thần kinh)
  • Loét, nhiễm trùng bàn chân
  • Đầy bụng, chậm tiêu, nuốt khó (biến chứng thần kinh tự động gây liệt dạ dày, thực quản)

Biến chứng mạn tính ở bệnh nhân tiểu đường type 1

Đối tượng có nguy cơ bệnh tiểu đường tuýp 1

  • Gia đình: Gia đình có bố hoặc mẹ mắc tiểu đường tuýp 1 thì con cái có nguy cơ mắc bệnh cao hơn những gia đình bố mẹ không mắc bệnh.
  • Môi trường: Bị phơi nhiễm với virus như Coxsackie, Rubella có thể khởi phát tình trạng phá hủy tế bào beta đảo tụy.
  • Địa lý: Những người ở một số quốc gia như Phần Lan, Thụy Điển có tỉ lệ mắc tiểu đường tuýp 1 cao hơn các quốc gia khác.

Cách phòng ngừa bệnh tiểu đường tuýp 1

Tính đến thời điểm hiện tại thì không có cách này để có thể phòng ngừa bệnh. Các nhà nghiên cứu vẫn đang nỗ lực nghiên cứu các biện pháp để có thể ngăn chặn những tiến triển của bệnh ở những người bệnh mới được chuẩn đoán bị bệnh.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh tiểu đường tuýp 1

Theo hiệp hội tiểu đường Mỹ để chẩn đoán bệnh nói chung sẽ dựa vào các yếu tố sau:

  • Đường huyết bất kì >11,1 mmol/l, kèm triệu chứng của tăng đường huyết (ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, gầy nhiều)
  • Đường huyết lúc đói (nhịn ăn >8-14h) >7 mmol trong 2 buổi sáng khác nhau
  • Đường huyết 2 giờ sau khi uống 75g glucose >11,1 mmol/l (nghiệm pháp tăng đường huyết)
  • HbA1C (định lượng bằng phương pháp sắc kí lỏng) >6,5%

Ngoài ra, còn có thêm các yếu tố sau:

  • Tuổi khởi phát <30, triệu chứng rầm rộ, tiền sử gia đình có người bị bệnh, mắc bệnh tự miễn khác.
  • Xét nghiệm có kháng thể kháng đảo tụy, định lượng insulin máu thấp hoặc bằng 0.
  • Các xét nghiệm khác: Cholesterol, HDL-C, LDL-C, Triglycerid, tổng phân tích nước tiểu tìm protein niệu, xét nghiệm nước tiểu 24h
  • Soi đáy mắt: tìm các tổn thương võng mạc
  • Điện tâm đồ: tìm các dấu hiệu của bệnh mạch vành

Các biện pháp điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1

  • Có chế độ ăn uống phù hợp: Đủ chất đạm, chất béo, đường, vitamin, muối khoáng và nước với khối lượng hợp lí.
  • Luyện tập thể dục đều đặn: 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần.
  • Kiểm soát đường huyết: Đối với tuýp 1 thì kiểm soát bằng insulin ngoại sinh là chủ yếu. Dùng theo phác đồ, tuân thủ giờ tiêm và liều lượng tránh bị tụt đường huyết. Các loại insulin gồm có: insulin thường (tác dụng rất nhanh và nhanh, insulin Lispro, Actrapid..). Insulin bán chậm (NPH, Lente..), insulin chậm (ultralente..). Insulin hỗn hợp (Mixtard..), insulin nền (Lantus)
  • Kiểm soát huyết áp: Ưu tiên ức chế men chuyển/ức chế thụ thể khi có biến chứng thận (captopril, ibesartan, losartan..)

Bài viết trên đã chỉ ra cho bạn khái niệm về bệnh, triệu chứng, nguyên nhân, các biện pháp chẩn đoán, phòng ngừa, điều trị bệnh. Hi vọng những thông tin phần nào đem đến cho bạn những kiến thức bổ ích về bệnh.

Leave a comment

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.