Tỉ lệ tử vong do COVID bao nhiêu là chấp nhận được trong thế giới hậu đại dịch?

Thậm chí sau khi tiêm phòng mở rộng, một số ca nhập viện và tử vong do coronavirus là không thể tránh khỏi – nhưng các ý kiến còn khác nhau về việc bao nhiêu là quá nhiều để có thể quay lại cuộc sống bình thường.

Vào ngày 24 tháng 4, Perth ở Tây Úc đã bắt đầu lock-down ba ngày khi hai người có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2 – ca nhiễm trùng cộng đồng đầu tiên được ghi nhận bên ngoài khu vực cách ly của bang trong hơn một năm. Các quán rượu, phòng tập thể dục và sân chơi đóng cửa, các hoạt động ngày tưởng niệm bị hủy bỏ và mọi người bị giới hạn trong nhà của mình.

Úc là một phần của nhóm các quốc gia – bao gồm Bhutan, Trung Quốc và New Zealand – đã áp dụng cách tiếp cận không khoan nhượng. Khi các ổ dịch bùng phát được phát hiện, phản ứng nhanh chóng và nghiêm trọng: xét nghiệm hàng loạt, lock-down đột ngột và đóng cửa biên giới.

Nhưng điều này không thể duy trì mãi mãi. James McCaw, một nhà dịch tễ học các bệnh truyền nhiễm tại Đại học Melbourne, người tư vấn cho chính phủ Úc, cho biết: “Chúng ta phải chấp nhận rằng mọi người sẽ bị nhiễm virus, sẽ đến bệnh viện và sẽ chết vì COVID-19 trong tương lai.”

Khi ngày càng có nhiều người đi tiêm chủng, các nhà khoa học và quan chức y tế đang cân nhắc cách xã hội có thể sống chung với virus và mức độ rủi ro mà họ sẵn sàng chịu. Ở một số quốc gia, chẳng hạn như Úc, ngưỡng này thấp. Nhưng ở một số quốc gia đã mòn mỏi vì bị hạn chế trong một năm, chẳng hạn như Ấn Độ và Mỹ, các cộng đồng vẫn mở cửa ngay cả khi đối mặt với sự lây truyền cao.

Các quốc gia khác nhau có các câu trả lời khác nhau

Các nhà nghiên cứu nói rằng không có con số thống nhất trên toàn cầu về số ca nhập viện và tử vong mà các xã hội có thể chấp nhận được. Nhưng có một số tình huống mà hầu hết các quốc gia sẽ cố gắng hết sức để tránh, chẳng hạn như tử vong do các bệnh viện bị quá tải.

Tử vong hàng năm do các bệnh như cúm – trước đại dịch đã giết chết khoảng 1/4 triệu đến nửa triệu người mỗi năm trên toàn cầu – có thể là một phong vũ biểu. Và ở Israel, nơi tỷ lệ tiêm chủng cao và cuộc sống đang trở lại bình thường, mọi người dường như đã thống nhất rằng một vài trường hợp tử vong mỗi ngày là con số chấp nhận được, theo Eran Segal, một nhà sinh vật học tính toán tại Viện Khoa học Weizmann ở Rehovot, Israel, người đã mô hình hóa đại dịch và cố vấn cho chính phủ.

Các nhà khoa học và các quan chức y tế công cộng đang bắt đầu thảo luận về mức độ rủi ro có thể chấp nhận được, nhưng các quyết định liên quan đến các yếu tố văn hóa, đạo đức và chính trị, và rất khác nhau giữa các khu vực. Sylvie Briand, người đứng đầu bộ phận quản lý các nguy cơ lây nhiễm tại Tổ chức Y tế Thế giới tại Geneva, Thụy Sĩ cho biết: “Mỗi quốc gia sẽ đặt ra ngưỡng riêng của mình.”

Michael Osterholm, nhà dịch tễ học tại Đại học Minnesota ở Minneapolis, cho biết: “Mỗi quốc gia gần như là một thử nghiệm trong chính sách công.”

Các quốc gia khác nhau có các câu trả lời khác nhau

Mức độ nguy hiểm có thể chấp nhận được

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa rõ cách những ca tử vong hằng năm do COVID-19 cuối cùng sẽ tương đương với những ca tử vong mà xã hội sẵn sàng chịu đựng vì bệnh cúm và các bệnh lưu hành khác. Chỉ riêng ở Vương quốc Anh, dịch cúm mùa giết chết hàng nghìn người mỗi mùa đông. David Spiegelhalter, một nhà thống kê tại Đại học Cambridge, Vương quốc Anh cho biết: “Đây dường như là một rủi ro có thể chấp nhận được đối với xã hội, và việc tiêm chủng lặp lại và một số biện pháp tiếp tục giãn cách có thể khiến tử vong do COVID-19 giảm xuống đến mức này.”

Nhưng đại dịch này đã khiến một số xã hội chịu rủi ro hơn liên quan đến các trường hợp tử vong do nhiễm trùng đường hô hấp. Ví dụ, ở New Zealand, việc lockdown hầu như loại bỏ tỷ lệ mắc bệnh cúm và virus hợp bào hô hấp, một nguyên nhân phổ biến của cảm lạnh. Các nhà nghiên cứu hiện đang thảo luận về việc liệu việc quay trở lại số ca tử vong trước đây do những mầm bệnh đó có thể chấp nhận được hay không, hay liệu có nên nỗ lực nhiều hơn để kiểm soát chúng hay không.

COVID-19 cũng có những rủi ro riêng khiến việc so sánh với bệnh cúm trở nên khó khăn. Segal cho biết đây là một loại virus mới có khả năng gây tử vong cao hơn cả bệnh cúm, có nghĩa là sự lây lan không kiểm soát được của nó có thể nhanh chóng leo thang thành một tình trạng nghiêm trọng tại các bệnh viện.

Alex James, một nhà mô hình toán học tại Đại học Canterbury ở Christchurch, New Zealand, cho biết các xã hội cũng sẽ phải xem xét tác động của “hội chứng long COVID”, các triệu chứng tiếp diễn ảnh hưởng từ 10% đến 20% những người bị nhiễm bệnh. Ngay cả khi tử vong thấp và bệnh viện có thể đối phó, nếu nhiều người chịu ảnh hưởng lâu dài vì COVID-19, đó sẽ là tín hiệu cho thấy tỷ lệ lây nhiễm quá cao.

Ngừng việc quá tải bệnh viện 

Một yếu tố chi phối những gì các quốc gia sẽ cân nhắc mức độ nhập viện và tử vong có thể chấp nhận được sẽ là năng lực của hệ thống y tế, bao gồm năng lực của các đơn vị hồi sức tích cực (ICU). James cho biết thêm: “Nếu chúng tôi phải hoãn các cuộc phẫu thuật tự nguyện vì ICU của đã đầy bệnh nhân COVID-19, thì đó là một hoàn cảnh rất tồi tệ.

Segal ước tính rằng Israel sẽ đạt mức đó khi 500 giường ICU được lấp đầy trên toàn quốc. Trước khi điều đó xảy ra, chất lượng chăm sóc sức khỏe giảm sút nhanh chóng và tỷ lệ tử vong tăng lên. Ông nói: Sẽ là khôn ngoan nếu thực hiện lockdown trước thời điểm đó.

Vương quốc Anh đã tuân theo quy tắc chung này trong suốt đại dịch. Graham Medley, một chuyên gia mô hình hóa các bệnh truyền nhiễm tại London School of Hygiene & Tropical Medicine, người tư vấn cho chính phủ, cho biết đã có ba đợt lockdown trên toàn quốc và mỗi đợt được bắt đầu khi “rõ ràng là số ca bệnh đang gia tăng đến mức các bệnh viện không thể đối phó được”.

Israel là quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng cao nhất trên thế giới, và nó cung cấp cái nhìn sơ lược về mức độ cơ bản của các ca bệnh nặng và tử vong trong một thế giới hậu tiêm chủng. Đất nước này bắt đầu mở cửa nền kinh tế vào tháng 2, khi khoảng 1/3 dân số đã được tiêm phòng đầy đủ, và số ca nhập viện và tử vong tiếp tục giảm. Trong vài tuần qua, dưới 100 ca bệnh mới được phát hiện mỗi ngày, mặc dù tỷ lệ xét nghiệm cao; một số ít người đã được chuyển vào ICU mỗi ngày; và 2–5 người đã chết.

Nếu tỷ lệ đó được duy trì, số người chết do COVID-19 ở Israel có thể ổn định ở mức 1.000–2.000 người một năm, Segal nói. “Ngay cả khi những con số đó tăng lên, không ai sẽ đóng cửa nền kinh tế bây giờ. Họ sẽ chỉ xem xét đóng cửa nếu chúng tôi thấy, một lần nữa, nguy cơ mất kiểm soát. ”

Ngừng việc quá tải bệnh viện 

Một phương trình rủi ro đang thay đổi

Kể từ khi đại dịch bắt đầu, phương trình rủi ro – cách mọi người cân bằng rủi ro do lây nhiễm với các vấn đề gây ra bởi các điều kiện hạn chế nghiêm ngặt – đã thay đổi đối với nhiều người.

Briand cho biết ngay từ rất sớm, nhiều quốc gia đã so sánh sự bùng phát lần này với đại dịch cúm bắt đầu vào năm 1918, khiến ít nhất 50 triệu người tử vong. Nhưng kể từ đó, nhận thức đã thay đổi, khi mọi người cân bằng rủi ro do COVID-19 với những cân nhắc như tỷ lệ thất nghiệp gia tăng. Khoảng 3,2 triệu người hiện được biết là đã chết vì COVID-19, và con số cuối cùng dự kiến ​​sẽ không cao như vào năm 1918–1920.

Một năm mệt mỏi đã khiến một số người ít sẵn sàng tuân thủ các hạn chế, và các chính trị gia miễn cưỡng áp đặt chúng. Ví dụ, khi biến thể B.1.1.7 tăng vọt ở các khu vực thuộc Trung Tây nước Mỹ vào đầu năm nay, việc lây truyền đạt đến mức đã phải ban hành các hạn chế ban đầu trong đại dịch – nhưng phản ứng lần này ít hơn nhiều. Osterholm nói: “Khả năng chấp nhận của con người ngày nay rất khác.”

Một năm trước, nỗi sợ hãi về một loại virus không xác định đã khiến các chính phủ bắt đầu thực hiện các biện pháp hạn chế xã hội nghiêm ngặt. Medley cho biết các rủi ro kể từ đó đã được trình bày rõ ràng hơn và mọi người bắt đầu đưa chúng vào cuộc sống hằng ngày của họ. Điều này có nghĩa là mọi người có thể sẵn sàng chấp nhận rủi ro nhập viện và tử vong ở một mức độ nhất định hơn trước, và mức áp đặt các hạn chế xã hội hiện nay cao hơn. Tuy nhiên, vị trí chính xác của mức đó vẫn chưa được xác định – và nó có thể giảm xuống một lần nữa nếu các biến thể mới đe dọa những gì đạt được từ các chiến dịch tiêm chủng.

Nguồn: https://www.nature.com/articles/d41586-021-01220-7

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *