Có hơn 200 loài vi sinh vật sống trên cơ thể người, trong đó một phần lớn tập trung ở đường tiêu hóa. Các vi sinh vật tại đây bao gồm cả những loài có hại và những loài có lợi, trong đó vi sinh vật có lợi chiếm khoảng 85%, còn vi sinh vật gây bệnh chiếm 15%. Nhờ cơ chế điều hòa miễn dịch tại ruột, mặc dù có sự hiện diện của vi khuẩn gây bệnh, cơ thể vẫn duy trì trạng thái khỏe mạnh.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Reviews Neuroscience đã chỉ ra rằng mất cân bằng trong hệ vi sinh đường ruột có thể liên quan đến các rối loạn thần kinh như trầm cảm, lo âu và bệnh Parkinson, cho thấy sự liên kết chặt chẽ giữa đường ruột và não bộ, giúp làm rõ tầm quan trọng của hệ vi sinh đối với sức khỏe tổng thể của cơ thể.
Tuy nhiên, có những yếu tố tác động có thể phá vỡ sự cân bằng này. Theo bác sĩ David Perlmutter, tác giả của cuốn sách “Ăn gì bổ não”, có ba yếu tố chủ yếu được xem là kẻ thù lớn nhất mà cả hệ tiêu hóa và não bộ phải đối mặt:
- Yếu tố 1: Hóa chất & kháng sinh không cần thiết
Một số loại hóa chất trong môi trường, các chất phụ gia trong thực phẩm và việc lạm dụng kháng sinh có thể “quét sạch” cả vi khuẩn tốt. Hãy hạn chế tiếp xúc, đọc kỹ nhãn trên các loại thực phẩm chế biến sẵn, và chỉ dùng kháng sinh khi được bác sĩ kê đơn. - Yếu tố 2: Ăn uống thiếu các chất nuôi dưỡng vi khuẩn tốt
Thiếu chất xơ, thực phẩm lên men và thực vật đa dạng khiến vi khuẩn có lợi không có gì để “ăn”. Ngược lại, các thực phẩm nhiều đường, đồ chế biến sẵn, chất béo kém lành mạnh có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn “không thân thiện” phát triển. - Yếu tố 3: Căng thẳng kéo dài
Khi stress, cơ thể tiết nhiều hormone khiến “hàng rào” của ruột dễ bị vi khuẩn không có lợi tấn công, dễ gây viêm và rối loạn tiêu hóa; ngủ kém và ăn uống thất thường càng làm hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng.
Để phòng tránh những nguy cơ từ ba yếu tố có thể phá vỡ sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột và não bộ, cần thực hiện một số biện pháp quan trọng:
- Đầu tiên, hãy hạn chế tiếp xúc với các chất có hại như hóa chất môi trường, thực phẩm chứa lượng đường cao cũng như việc sử dụng kháng sinh không cần thiết, lựa chọn thực phẩm hữu cơ, tự nhiên sẽ giúp bảo vệ cơ thể khỏi các yếu tố gây hại.
- Thứ hai, bổ sung các dưỡng chất hỗ trợ vi khuẩn có lợi trong đường ruột, chẳng hạn như chất xơ, prebiotic và probiotic, thông qua thực phẩm như sữa chua, dưa muối và rau củ quả giàu chất xơ.
- Cuối cùng, thực hành các kỹ thuật thư giãn như yoga, thiền, hoặc các hoạt động thể dục nhẹ nhàng sẽ giúp giảm căng thẳng và duy trì sự ổn định cho cả hệ tiêu hóa và não bộ.
Như vậy, việc duy trì sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột là chìa khóa quan trọng để bảo vệ sức khỏe tiêu hóa và não bộ. Mặc dù có những yếu tố có thể phá vỡ sự cân bằng này, nhưng bằng cách kiểm soát môi trường sống, bổ sung dưỡng chất phù hợp và quản lý căng thẳng cá nhân, chúng ta có thể giảm thiểu nguy cơ và giữ vững trạng thái khỏe mạnh. Hệ vi sinh khỏe mạnh không chỉ hỗ trợ chức năng tiêu hóa mà còn có tác động tích cực đến tinh thần và sức khỏe tổng thể.
Thông tin tham khảo:
- David Perlmutter – Ăn gì bổ não
- Báo Sức khỏe & Đời sống – Những điều cần biết về hệ vi sinh vật đường ruột: https://suckhoedoisong.vn/nhung-dieu-can-biet-ve-he-vi-sinh-vat-duong-ruot-169220427225320793.htm