Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được kỳ vọng sẽ mang lại những đột phá trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc ứng dụng AI trong y tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề liên quan đến chất lượng và chuẩn hóa dữ liệu. Chính vì vậy, tọa đàm “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe” đã được tổ chức bởi Medinsights thuộc Alphabooks và HERAC cùng sự đồng hành của Doccen và Trường Đại học Y Hà Nội vào ngày 28/06/2025 để cùng nhau trao đổi xoay quanh vấn đề này.
Dữ liệu y tế: Rào cản lớn nhất trong ứng dụng AI
Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Mỹ Hạnh (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) nhấn mạnh rằng: “Không có dữ liệu, không thể làm AI. Dữ liệu sai lệch còn nguy hiểm hơn cả không có dữ liệu.” Bà chia sẻ rằng nhiều bệnh án hiện nay nhập liệu sai lệch, ví dụ bệnh nhân 40 tuổi bị chẩn đoán loãng xương do lỗi nhập liệu, trong khi bệnh nhân 50 tuổi mắc bệnh thật lại không được điều trị. Điều này cho thấy, dù thuật toán AI có tiên tiến đến đâu, nếu dữ liệu đầu vào không chính xác thì kết quả cũng không đúng.
AI: Công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng không thể thay thế bác sĩ
AI có thể ứng dụng trong ba lĩnh vực chính: dự phòng, chẩn đoán và điều trị. Ví dụ, AI có thể dự báo biến chứng sau phẫu thuật hoặc phát hiện sớm ổ dịch trong giai đoạn dịch bệnh như Covid-19. Ngoài ra, AI giúp tự động hóa các công việc lặp đi lặp lại, giảm tải cho nhân viên y tế và tăng hiệu quả công việc. Tuy nhiên, AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế hoàn toàn bác sĩ trong việc đưa ra quyết định điều trị. Tại tọa đàm, Bác sĩ Nguyễn Đình Nguyên có chia sẻ: “Thay vì lo lắng bị AI thay thế, nhân viên y tế cần sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo một cách có trách nhiệm, biết đánh giá chọn lọc thông tin và tự học suốt đời.”
Hạ tầng dữ liệu y tế: Cần sự đầu tư và chuẩn hóa
Dù đã có nhiều văn bản pháp lý từ năm 2019 yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu y tế dùng chung và tiến tới bệnh án điện tử, nhưng đến nay, hệ thống dữ liệu y tế chuẩn hóa vẫn chưa được hoàn thiện. Điều này khiến việc ứng dụng AI trong y tế gặp nhiều khó khăn. Việc thiếu hụt dữ liệu chất lượng và hạ tầng dữ liệu chuẩn hóa là những rào cản lớn cần được giải quyết để AI thực sự trở thành “át chủ bài” trong ngành y tế.
Hiểu đúng về AI: Đọc để không thần thánh hóa
Để hiểu rõ hơn về vai trò của AI trong y học, hai cuốn sách “Cuộc cách mạng AI trong y học” và “Ứng dụng AI trong y tế” là những tài liệu đáng tham khảo. Cuốn đầu tiên phác họa bức tranh toàn cảnh về cách AI đang thay đổi vai trò bác sĩ và hệ thống y tế trên thế giới, giúp độc giả hiểu được tiềm năng và giới hạn của công nghệ này. Trong khi đó, cuốn thứ hai đi sâu vào các tình huống triển khai cụ thể, phân tích những cơ hội và rủi ro khi đưa công nghệ vào chăm sóc sức khỏe. Đây không chỉ là những cuốn sách cung cấp kiến thức nền tảng, mà còn là kim chỉ nam giúp các nhà hoạch định chính sách, bác sĩ và cả bệnh nhân hiểu đúng, dùng đúng về trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực nhạy cảm này.
